Wettelijk kader water
Kaderrichtlijn Water en de Grondwaterrichtlijn
Het implementatietraject voor de Kaderrichtlijn Water en de Grondwaterrichtlijn is in 2009 afgerond met de invoering van het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water, inclusief drempelwaarden voor een aantal stoffen in relatie tot grondwater. Verder zijn van belang: de Zwemwaterrichtlijn, de Richtlijn mariene strategie, de Richtlijn overstromingsrisico's, de Grondwaterrichtlijn en de Richtlijn stedelijk afvalwater. Dit zijn Europese richtlijnen, of deze richtlijnen zijn gebaseerd op Europese richtlijnen. Voor meer informatie zie www.kaderrichtlijnwater.nl en www.europadecentraal.nl.
Waterwet
Op 22 december 2009 is de Waterwet in werking getreden, waarin acht wetten zijn samengevoegd. De Waterwet regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater, en verbetert de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening. Door de Waterwet is slechts één vergunning nodig: de Watervergunning,. De Waterregeling bevat onder andere regels over het waterbeheer, de begrenzing van oppervlaktewaterlichamen en de aanwijzing van de drogere oevergebieden. In het Waterbesluit staat een landelijke rangorde bij watertekorten, de zogenaamde verdringingsreeks. Zie verder www.waterwet.nl. De Waterschapswet regelt de organisatie van de waterschappen.
De Deltawet
De Deltawet vormt de wettelijke basis voor het deltaprogramma, dat ervoor zorgt dat Nederland voor volgende generaties veilig en leefbaar blijft en benut de kansen die water biedt. Het deltaprogramma bestaat uit een aantal projecten ter voorkoming van overstromingen en voor het veiligstellen van de zoetwatervoorziening. De Deltawet is op 1 februari 2010 aan de Tweede Kamer aangeboden. De Deltawet en het deltaprogramma komen voort uit het advies ‘Samen werken met water’ van de Deltacommissie en het Nationaal Waterplan.
De Wet gemeentelijke watertaken
De Wet gemeentelijke watertaken wijzigt een aantal wetten. Deze wetgeving stelt gemeenten beter in staat een bijdrage te leveren aan de aanpak van watervraagstukken in bebouwd gebied. Gemeenten hebben nu zorgplichten voor de inzameling en verwerking van stedelijk afvalwater, overtollig hemelwater en grondwater. Dit leidt tot een verbreding van de gemeentelijke rioleringsplannen. Zij moeten beleid ontwikkelen hoe deze zorgplichten in te vullen. Gemeentelijke maatregelen kunnen bekostigd worden uit de nieuwe verbrede rioolheffing. Meer informatie staat op de website www.helpdeskwater.nl/emissiebeheer/stedelijk.
Nationaal Waterplan
In december 2009 heeft het kabinet het Nationaal Waterplan vastgesteld. Dit plan geeft op hoofdlijnen aan welk beleid het Rijk in de periode 2009 - 2015 voert om te komen tot een duurzaam waterbeheer. Het Nationaal Waterplan richt zich op bescherming tegen overstromingen, voldoende en schoon water en diverse vormen van gebruik van water. Ook worden de maatregelen genoemd die hiervoor worden genomen. Informatie hierover is te vinden op www.verkeerenwaterstaat.nl.
Ontwerpstroomgebiedsbeheerplannen
Daarnaast zijn de zogenaamde ontwerpstroomgebiedsbeheerplannen eind 2009 vastgesteld. Het Rijnmondgebied maakt onderdeel uit van het Rijndeltagebied en is opgedeeld in verschillende waterlichamen. De gemeenten die in de periode 2010-2015 Kaderrichtlijn Water-maatregelen moeten nemen zijn de gemeenten Bernisse, Capelle aan den IJssel, Hellevoetsluis, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Spijkenisse, Vlaardingen en Westvoorne.
Nationaal Bestuursakkoord Water
In het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW, 2008) staan afspraken over het omgaan met klimaatveranderingen, de stedelijke wateropgave, de ontwikkelingen in woningbouw en de infrastructuur. Maar ook het realiseren van schoon en ecologisch gezond water behoort tot de afspraken. Bovendien schenkt het NBW aandacht aan de implementatie van de Kaderrichtlijn Water. Bij een bestemmingsplan, een inpassingsplan en een ontheffing voor een bestemmingsplan is het wettelijk verplicht het watertoetsproces te doorlopen.
Als gevolg van de Kaderrichtlijn Water moet in deze toets nu ook aandacht worden geschonken aan waterkwaliteit, watertekort en waterveiligheid bij ruimtelijke plannen en besluiten. Het Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen onderstrepen het belang van samenwerking om het water duurzaam en klimaatbestendig te beheren. Meer informatie is te vinden op www.verkeerenwaterstaat.nl/actueel/nieuws/nationaalbestuursakkoordwatergeactualiseerd.aspx.
In het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) is door Rijk, Provincies, Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen een gezamenlijke aanpak afgesproken voor het op orde krijgen en houden van het watersysteem. Het doel is te komen tot een robuust en beheersbaar watersysteem dat zoveel mogelijk is gebaseerd op de principes van vasthouden, bergen en afvoeren.
Beheer- en Ontwikkelplan voor de Rijkswateren
Voor de rijkswateren is ook in december 2009 het Beheer- en Ontwikkelplan voor de Rijkswateren opgesteld. Het Beheerplan Rijkswateren (BPRW) beschrijft het beheer van de rijkswateren voor de periode 2010-2015 en heeft betrekking op zes samenhangende watersystemen waaronder de grote rivieren, de grote kanalen en de Zuidwestelijke Delta.
Provinciaal Waterplan 2010-2015
Het Provinciaal Waterplan 2010-2015 is op 1 januari 2010 in werking getreden en vervangt het huidige provinciale Waterhuishoudingplan. Dat plan is nu onderdeel van het Beleidsplan Groen, Water en Milieu (2006) en het Grondwaterplan 2007-2013. In het Provinciaal Waterplan zijn de Europese Kaderrichtlijn water, het Nationaal Bestuursakkoord Water en het Nationale Waterplan vertaald in strategische doelstellingen. Hierin zijn ook voorwaarden en toezicht hierop opgenomen.
Het beleid van de waterschappen in het Rijnmondgebied (Hoogheemraadschap van Delfland, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard en Waterschap Hollandse Delta) is verwoord in de Waterbeheerplannen.
Zie voor meer informatie over wet- en regelgeving: